free komutu
Linux kurulu sistemimde bulunan ram ile ilgili ayrıntılı bilgi almak istiyorsak free komutunu kullanmamız gerekmektedir. Bu komut ile sistemimizde bulunan toplam ram miktarını, kullanılan ve boşta olan ram miktarını ayrıntılı olarak ekranda göstermemiz mümkündür.

Komutun Kullanımı;
free

Örnek;
free

Free komutunu uyguladığımızda yukarıdaki resimdeki gibi bir çıktı aldık. Bu çıktıdaki değerleri kısaca açıklayalım;

Total= Bu bölümde toplam ram miktarımız yazmaktadır.
Used= Kullanılan ram miktarı bu bölümde yazmaktadır.
Free= Boşta olan ram miktarı bu bölümde yazmaktadır.
Shared= Paylaşılan ram miktarı bu bölümde yazmaktadır.

Not: Bu komutu uyguladığımızda çıktıda yer alan değerler kilobyte cinsindendir.

df komutu
Linux kurulu sistemimizde yer alan hard diskler ile ilgili ayrıntılı bir şekilde bilgi almak istiyorsak komut satırına df komutunu yazmamız yeterlidir.

Komutun Kullanımı;
df

Örnek;
df

Df komutunu yazıp enter tuşuna bastığımızda yukarıdaki resimdeki gibi bir çıktı karşımıza gelecektir. Bu çıktıda yer alan değerleri kısaca açıklayalım;

1K-blocks= Sistemimizde yer alan hard diskin toplam miktarı bu bölümde yazmaktadır.
Used= Kullandığımız hard disk miktarı bu bölümde yazmaktadır.
Available= Boşta olan hard disk miktarı bu bölümde yazmaktadır.
Use %= Toplam hard disk boyutumuzun kullanım oranı bu bölümde oran olarak yazmaktadır.

quota komutu
Df komutu ile sistemimize bulunan hard disklerimiz ile ilgili ayrıntılı bir şekilde bilgi alabilmekteyiz. Sadece disklerimizin ne kadar alanının kullanıldığını öğrenmek istiyorsak Quota komutunu kullanmamız yeterli olacaktır.

Komutun Kullanımı;
quota

İşlemci Bilgileri Alma (cat /proc/cpuinfo)
Linux’ta işlemci ile ilgili detaylı bir şekilde bilgi almak istiyorsak proc dizinin içinde yer alan cpuinfo dosyasını okumamız yeterli olacaktır. Bu işlem için aşağıdaki komutu uygulamamız yeterli olacaktır.

Komutun Kullanımı;
cat /proc/cpuinfo

Bu komutu uyguladığımızda sistemimizde yer alan işlemci ile ilgili detaylı bir bilgi karşımıza çıkacaktır (işlemci modeli, işlemci hızı, işlemcinin çekirdek sayısı vb).

Örnek;
cat /proc/cpuinfo

top –c komutu
Linux işletim sisteminde çalışan servislerin ne kadar cpu (işlemci) kullandığını görmek için top- c komutunu kullanmaktayız.

Komutun Kullanımı
top –c

Bu komutu uyguladığımızda sunucumuzda çalışan servislerin ne kadar cpu harcadığını ayrıntılı olarak karşımıza gelecektir.

Bir Gruba Parola Verme
Linux’ta gruplara parola vererek grup güvenliğini sağlayabiliriz. Bu işlem için gpasswd komutunu kullanmamız gerekmektedir.

Komutun Kullanımı;
gpasswd grup-ismi

Örnek;
gpasswd muhasebe

Yukarıdaki örnekte daha önce sistemimizde yer alan muhasebe isimli grubumuz için parola tanımlama isteğinden bulunmuş olduk. Oluşturmak istediğimiz parolayı girdikten sonra ilgili grup için parola oluşturma işlemi tamamlanmış olacaktır.

groups komutu
Bir kullanıcıya ait olan grupları görüntülemek istiyorsak groups komutunu kullanmamız gerekmektedir. Eğer bu komut ile bir kullanıcı ismi belirtmezsek sisteme bağlantı yaptığımız aktif kullanıcı girdi olarak kabul edilir.

Komutun Kullanımı;
groups [Kullanıcı_İsmi]

Örnek;
groups root

Yukarıdaki örnekte sistemimizde yer alan root kullanıcısının üye olduğu grupları ekranda göstermiş olduk.

Örnek2;
groups

Yukarıdaki örnekte ise sisteme bağlantı yaptığımız kullanıcının üye olduğu grupları ekranda göstermiş olduk.

users komutu
Linux sistemimize bağlı olan kullanıcıları listelemek için users komutu kullanılmaktadır.

Komutun Kullanımı;
users

logname komutu
Sisteme giriş yaptığımız kullanıcının adını ekranda yazdırmak istiyorsak logname komutunu kullanabiliriz.

Komutun kullanımı;
logname

Bu komutu uyguladığımızda sisteme hangi kullanıcı ile bağlandıysak o kullanıcının ismi ekranda yazdırılacaktır.

who komutu
Users komutu ile sistemimize bağlı olan kullanıcıları görebildiğimizi öğrenmiştik. Sistemimize bağlı olan kullanıcılarla ilgili daha detaylı bir şekilde bilgi almak istiyorsak who komutunu kullanmamız gerekmektedir. Who komutu users komutuna göre daha işlevsel bir komuttur.

Komutun Kullanımı;
who

whoami komutu
Sisteme bağlantı yaptığımız kullanıcı hesabı ile ilgili(kendi hesabımız ile ilgili) bilgi almak için whoami komutunu kullanabiliriz.

Komutun Kullanımı;
whoami

Örnek;
whoami

last komutu
Linux sistemimize en son bağlantı yapmış kullanıcıları last komutu ile listeletmemiz mümkündür.

Komutun Kullanımı;
last

Önceki yazılarımızda Linux işletim sistemlerinde kullanıcı ve grup oluşturma işlemlerinin nasıl yapıldığını anlatmıştık. Bu yazıda ise bir kullanıcıyı gruba dahil etmek için yazmamız gereken komutu öğreneceğiz. Şimdi bu işlem için bir tane örnek yapalım;

Örnek;
usermod -a -G muhasebe Mehmet

Yukarıdaki örnekte sistemimizde yer alan Mehmet isimli kullanıcımızı muhasebe grubuna dahil etmiş olduk. Sizde bu komutta olduğu gibi kullanıcılarınızı gruplara ekleyebilirsiniz. Bu komutun aldığı diğer parametreleri aşağıdaki tablo üzerinden inceleyebilirsiniz;

Parametre Açıklama
-c Açıklama ekleme yapmak için kullanılır.
-d Kullanıcının ev dizinini belirtmeye yarar.
-L Kullanıcı hesabını kilitlemek için kullanılır.
-U Kilitlemiş kullanıcı hesabının kilidini kaldırmak için kullanılır.

Örnek;
usermod -L onur

Sistemimizde bulunan Onur kullanıcısını kilitlemiş olduk.

usermod -U onur
Kilitli olan Onur kullanıcısının kilidini kaldırmış olduk.

Linux işletim sistemlerinde grup oluşturmak için groupadd komutu kullanılmaktadır. Bu komut ile sistemimize istediğimiz kadar grup oluşturmamız mümkündür. Oluşturulan bu grupları istediğimiz kullanıcıyı dahil edebiliriz.

Komutun Kullanımı;
groupadd grup_ismi

Örnek;
groupadd muhasebe

Yukarıdaki komutu uyguladığımızda sistemimizde muhasebe adında bir tane grup oluşturmuş olacağız.

Örnek2;
groupadd –g 1000 deneme

Grup oluştururken GID (Grup id) ataması yapmak istiyorsak groupadd komutuna –g parametresi eklememiz gerekmektedir. Yukarıdaki örnekte 1000 id numaralı deneme adında bir tane grup oluşturmuş olduk.

groupmod komutu
Linux işletim sistemlerinde bir grubun ismini veya GID numarasını değiştirmek için groupmod komutunu kullanabiliriz. Bu komutu aşağıdaki örneklerdeki gibi kullanabilirsiniz;

Örnek1;
groupmod –g 2000 deneme
Yukarıdaki örnekte sistemimizde yer alan deneme isimli grubun id numarasını 2000 olarak değiştirmiş olduk.

Örnek2;
groupmod –n finans muhasebe

Yukarıdaki örnekte ise daha önce sistemimizde tanımlı olan muhasebe isimli grubun ismini finans olarak değiştirmiş olduk. Bu şekilde sistemimizde yer alan grupların isimlerini veya GID numarasını değiştirebiliriz.

groupdel komutu
Sistemimizde yer alan bir grubu silmek için groupdel komutu kullanılmaktadır.

Komutun Kullanımı;
groupdel silinecek_gubun_ismi

Örnek;
groupdel muhabase
Yukarıdaki komut ile sistemimizde yer alan muhasebe grubunu silmiş olduk.

Not: Bu komutu uyguladıktan sonra geri dönüş yapılmamaktadır. Sisteminizden kaldırmak istediğini grupları bu komutu uygulayarak kaldırın.