Aylık arşivler: Eylül 2022

Linux rm Komutu

Linux işletim sitemlerinde dosya silmek için rm komutu kullanılmaktadır. Bu komut ile boş veya içinde bilgi olan dosyaları silmemiz mümkündür.
Not= rm komutu ile silinen dosyaları geri getirmek mümkün değildir. Bu nedenden dolayı işe yaramayan dosyalarınızı bu komutla silmelisiniz.

Komutun kullanımı;
rm silinecek_dosya

Örnek1;
rm index.html

Yukarıda yazdığımız komut ile bulunduğumuz dizinin içinde yer alan index.html isimli dosyayı silmek için ilk adımı atmış olduk. Bu komutu uyguladığımızda bizden bu dosyanın silinmesinin onaylanması istenecektir. Y tuşuna basıp enter yaptığımızda index.html isimli dosyamız silinmiş olunacaktır. Eğer dosyayı silmek istemiyorsak Y tuşu yerine N tuşuna basıp enter yapmamız yeterli olacaktır.

Örnek2;
find . -type f -name "index.php" -exec rm -f {} \;
Bu örnekte ise sistemimde yer alan index.php isimli bütün dosyalarımı silmiş olacağız.

Örnek3;
rm *
Bütün dosyaları silmek için yukarıdaki örnekteki gibi bir komut kullanabiliriz.

Örnek4;
rm t*
Bulunduğumuz dizinde dosya isimleri T harfi ile başlayan tüm dosyaları silmek için yukarıdaki komutu kullanabilirsiniz.

rm komutunun alabileceği parametreler şu şekildedir;

-f Dosyaları hiçbir soru sormadan siler.
-i Dosyaları silmeden önce uyarı sorusu karşımıza çıkartır (Dosyaları sileyim mi silmeyeyim mi diye).
-v İşlem ile ilgili ayrıntılı bilgiyi ekranda gösterir.

Linux pr Komutu

Bir dosyayı sayfalar halinde görüntülemek istiyorsak pr komutunu kullanmamız gerekmektedir. Özellikle yazıcıdan çıktı almamız gereken durumlarda faydalı olacak bir komuttur. Bu komutun aldı bazı parametreler şu şekildedir;

-d Sayfaların tarihlerini ekranda gösterir.
-n İlk satırdan başlamak üzere sayfanın satır sayılarını gösterir.

Komutun Kullanımı;
pr dosya_ismi

Örnek;
pr notlar.txt

Yukarıdaki örnekte bulunduğumuz dizinde yer alan notlar.txt dosyasını sayfa sayfa ekranda yazdırmış olduk.

Örnek2;
pr –n notlar.txt

Yukarıdaki örnekte ise notlar.txt dosyasını hem sayfa sayfa olarak hem de satır sayılarıyla birlikte ekran yazdırmış olduk

Linux Dosya İçinde Kelime Arama

Nano komutu ile açtığımız bir dosya içinde kelime veya kelime grubu araması yapmamız mümkündür. Bu işlemi yapmak için ilk olarak klavyemizden CTRL + W tuşlarına birlikte basmamız gerekmektedir. Bu işlemden sonra search (arama) bölümü açılacaktır. Bu bölüme artmak istediğimiz kelime veya kelime grubunu yazıp enter tuşuna bastığımızda arama işlemi başlamış olacaktır ve arattırdığımız kelime sayfamızda bulunuyorsa seçili bir şekilde karşımızı gelecektir. Sayfalarımızın içinde değiştirmek istediğimiz kelimeleri bu şekilde arayabiliriz.

Linux Nano Komutu Kullanımı

Bir önceki yazıda dosya oluşturmak için kullanılan komutu öğrenmiştik. Bu yazıda ise daha önce oluşturulmuş olan bir dosyayı açmak için yazmamız gereken komutu öğreneceğiz. Bu işlem için Linux’ta nano komutu kullanılmaktadır. Nano bir metin düzenleme editörüdür. Şimdi aşağıdaki örneklerle bu komutun kullanımını öğrenelim;
Nano komutu kullandığımızda hata alıyorsak bu editör sistemimizde kurulu değil demektir. Bu durumda sistemimize göre aşağıdaki komutlardan birini uygulayarak nano editörünün kurulumunu yapabiliriz.
Centos için;
yum install nano

Debian ve Ubuntu için;
sudo apt-get install nano

Komutun Kullanımı;
nano açılacak_dosya_ismi

Örnek1;
nano index.html

Bu komut ile bulunduğumuz klasör içinde yer alan index.html isimli dosyayı açmış olduk. Nano komutu ile herhangi bir dosyayı açtığımızda yukarıdaki resimdeki gibi bir ekran karşımıza gelecektir. Bu ekran dosyamızın açık durumudur. Bu bölüme yazmak istediğimiz yazıları yazdıktan sonra sayfamızı kaydetmek için CTRL + X tuşlarına birlikte basmamız gerekmektedir. Bu işlemden sonra bizden sayfamızın kaydedilip kaydedilmeyeceği sorulacaktır. Y tuşuna basıp enter yaptığımızda dosyamıza yazdığımız yazılar kaydedilecektir. N tuşuna basıp enter yaptığımızda ise yazılarımız kaydedilmeyecektir. Y harfi yes, N harfi ise no anlamındadır.

Örnek2;
nano deneme/ders/index.php

Yukarıdaki komut ile deneme/ders klasörünün içinde yer alan index.php isimli dosyamızı açmış olacağız.
Not; Nano komut ile açmak istediğimiz dosya sistemimizde yoksa dosya oluşturulup boş bir şekilde açılacaktır.
Nano editörünü kullanarak bir dosya içeriğinde değişiklik yapmak istediğimizde aşağıdaki kısayolları kullanmamız işimizi kolaylaştıracaktır;

Kısayol Açıklama
CTRL + A Bulunduğumuz satırın başına getirir.
CTRL + E Bulunduğumuz satırın sonuna getirir.
CTRL + V Sayfayı aşağıya kaydırır.
CTRL + Y Sayfayı yukarıya kaydırır.
CTRL + G Nano editörünün kullanımı ile ilgili yardım penceresini açar.
CTRL + O Dosya kaydetmek için kullanılmaktadır. Bu kısayol dosyayı kaydederken dosya ismini de girebileceğimiz alanı karşımıza getirir.
CTRL + W Dosya içinde arama yapmak için kullanılır. Son arama yaptığımız kelime veya kelime grubu ile arama yapmak için ALT + W kısa yolunu kullanabiliriz.
CTRL + K Üzerinde durduğumuz satırı keser.
CTRL + U Kestiğimiz satırı yapıştırır.
CTRL + J Seçili paragrafı iki yana yaslar.
CTRL + – Belirlediğimiz satır ve sutun numarasına gitmemize olanak sağlar.

Linux Dosya Oluşturma

Linux işletim sistemlerinde dosya oluşturmak için touch komutu kullanılmaktadır. Bu komut ile istediğimiz klasör içinde istediğimiz dosya türlerini oluşturabilmemiz mümkün olmaktadır.

Parametreler
-t yılaygunsaatdakika Dosyayı zaman damgası ile oluşturmak için kullanılır.
-m Bir dosyanın zaman damgasını güncellemek için kullanılır.

Komutun Kullanımı;
touch dosya_ismi

Örnek1;
touch index.html

Yukarıdaki komutu uyguladığımızda bulunduğumuz klasör içinde index.html isimli bir dosya oluşturmuş olacağız. Touch komutu ile bu şekilde istediğimiz türde dosyaları oluşturmamız mümkündür.

Örnek2;
touch deneme/ders/index.php

Yukarıda yazdığımız örnekte ise deneme klasörünün içinde yer alan ders klasörünün içine index.php isimli bir dosya oluşturmuş olduk. Konumunu bildiğimiz klasörlerin içine bu şekilde yeni dosyalar oluşturmamız mümkündür. Bu örnekteki gibi dosya oluşturmak istediğimizde hata alıyorsak klasör konumunda yanlışlık yapmışız demektir. Eğer herhangi bir hata mesajı almıyorsak dosya oluşturma işlemimiz başarılı bir şekilde gerçekleşmiştir.

Örnek3;
touch dosya1.txt dosya2.txt dosya3.txt

Birden fazla dosya oluşturmak istediğimizde touch komutunu bu şekilde kullanabiliriz. Burada touch komutunu bir kere kullanarak 3 adet dosya oluşturuş olduk.

Örnek4;
touch –t 202001010000 deneme.txt

Linux’ta touch komutu ile bir dosya oluştururken dosyanın oluşturulma tarihini –t parametresini kullanarak belirleyebiliriz. Örnek komutumuzda deneme.txt dosyasını 01/01/2020 tarihinde, saat 00:00’da oluşturulduğunu tanımlamış olduk. Bu dosyayı bulunduğumuz zaman ile güncellemek istediğimizde ise touch komutu ile birlikte –m parametresini kullanmamız gerekmektedir. Şimdi bir önceki örneğimizde oluşturduğumuz deneme.txt dosyasını bulunduğumuz zaman ile damgalayalım;

touch –m deneme.txt

Bu işlemden sonra ls –l komutunu uyguladığımızda dosyamızın zaman damgasının güncellendiğini göreceğiz.

Linux Klasör Komutları

cd komutu
Linux’ta klasörlerin içine giriş yapmak için cd komutunu kullanmamız gerekmektedir. Bilindiği üzere Windows işletim sistemlerinde ve gui kurulmuş Linux sistemlerde bir klasörün içine giriş yapmak istediğimizde o klasöre farenin sol tuşu ile çift tıklamamız yeterli olmaktadır. Linux komut ekranından ise bu işlemi belirttiğimiz gibi cd komutu ile yapabilmekteyiz.

Komutun Kullanımı;
cd klasör_ismi

Örnek;
cd deneme

Yazdığımız bu komut ile sistemimizde bulunana deneme isimli klasörün içine girmiş olduk.

Örnek2;
cd deneme/ders

Bu komutla ise sistemimizde yer alan deneme isimli klasörün içinde yer alan ders klasörünün içine girmiş olduk. Konumunu bildiğimiz klasörlerin içine bu şekilde giriş yapmamız mümkündür. Eğer klasör konumunu yanlış yazdıysak karşımıza hata mesajı çıkacaktır. Klasörün içine başarılı bir şekilde giriş yaptıysak ekranın sol tarafında içinde bulunduğumuz klasörün ismi yazmış olacaktır.

cd .. komutu
Bulunduğumuz klasörün (dizin) içinden çıkmak için Linux komut ekranına cd .. komutunu yazmamız yeterlidir. Bu komutu uyguladığımızda bir önceki klasöre yani üst dizine geçiş yapmış oluruz.

Komutun Kullanımı;
cd ..

Örnek;
cd deneme/ders

Yukarıda örnekte ilk olarak cd komutu ile sistemimizde yer alan deneme/ders klasörünün içine girdik. Daha sonra cd .. komutunu kullanarak bir önceki klasörün içine yani deneme klasörünün içine dönmüş olduk.

cd – komutu
Bir sonraki klasöre tekrar gitmek için cd – komutunu kullanabiliriz. Cd.. komutu gibi kullanımı çok
kolaydır.

Komutun kullanımı
cd –

cd ~ Komutu
Kullanıcının ana dizine (home dizinine) geçmesi için Cd ~ komutu kullanılmaktadır. Direkt olarak ana dizine geçilmek istendiğinde bu komut kullanılmalıdır.

Komutun kullanımı;
cd ~
Not: Direkt olarak ana klasöre gitmek için sadece cd yazıp enter yapmamız yeterli olacaktır.

pwd komutu
İçinde bulunduğumuz klasörün tam yolunu ekranda göstermek istiyorsak pwd komutunu kullanmalıyız. Bu komutu yazıp enter tuşuna bastığımızda bulunduğumuz klasörün tam yolu karşımıza çıkmış olacaktır. Faydalı ve çok sık kullanılan komutlardan bir tanesidir.

Örnek;
pwd

Yukarıdaki örnekteki pwd komutunu uyguladıktan sonra bize bulunduğumuz klasörün tam yolu
ekranda gösterildi. Bulunduğumuz dizinin tam yolu /root/deneme olarak ekranda yazdı.